Tuproqlarni fitoremediatsiya qilishda Silphium perfoliatum L. o‘simligining agroekologik ahamiyati

28.09.2026 Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar №4
Muallif:

ESHMURODOVA Mavluda Qodiraliyevna

qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori, Don-dukkakli ekinlar ilmiy tadqiqot instituti doktoranti. E-mail: eshmurodovamavluda52@gmail.com

Hammualliflar:

NARALIYEVA Nasiba Mamanovna

Andijon davlat universiteti; n_naraliyeva@mail.ru

Annotatsiya:
Maqolada Silphium perfoliatum L. (silfiya) o‘simligining Andijon viloyati sharoitida introduksiya qilinishi va tuproqlarni fitoremediatsiya qilishdagi agroekologik samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot natijalari silfiyaning bir yillik va ikki yillik vegetatsiya davridagi o‘sish dinamikasi, barg morfologiyasi, poya rivojlanishi va biomassa hosildorligi tuproq ekotizimiga moslashuvchanligini tasdiqladi. Olingan natijalar Silphium perfoliatum L. o‘simligini tuproqlarni tiklash va agroekotizim barqarorligini ta’minlashda yuqori potensialga ega fitoremediant sifatida tavsiya etish imkonini berdi.
Kalit so'zlar:
Silphium perfoliatum L. fitoremediatsiya agroekotizim tuproq degradatsiyasi introduksiya biomassa eroziya ekologik barqarorlik
Adabiyot:
1. Sumalan, R.L., Muntean, C., Kostov, A., Kržanovi´c, D., Jucsor, N.L., Ciulca, S.I., Sumalan, R.M., Gheju, M., Cernicova-Buca, M. (2020). The cup plant (Silphium perfoliatum L.) – a viable solution for bioremediating soils polluted with heavy metals. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca. 48. Pp. 2095–2113.
2. Mueller, A.L., Biertuempfel, A., Friedritz, L., Power, E.F., Wright, G.A., Dauber, J. (2020). Floral resources provided by the new energy crop. Silphium perfoliatum L. (Asteraceae). Journal of Apicultural Research. 59. Pp. 232–245.
3. Gansberger, M., Montgomery, L.F., Liebhard, P. (2015). Botanical characteristics, crop management and potential of Silphium perfoliatum L.as a renewable resource for biogas production: A review. Industrial Crops and Products. 63. Pp. 362–372.
4. Ende, L.M., Hummel, L., Lauerer, M. (2024). Dispersal and persistence of cup plant seeds (Silphium perfoliatum). Plant Ecology and Evolution. 157. Pp. 75–87.
5. Van Tassel, D.L., Albrecht, K.A., Bever, J.D., Boe, A.A., Brandvain, Y., Crews, T.E., Wever, C. (2017). Accelerating Silphium domestication: An opportunity to develop new crop ideotypes and breeding strategies informed by multiple disciplines. Crop Science. 57. Pp. 1274–1284.
6. Assefa, T.. Wu, J.. Boe, A. (2015). Genetic variation for achene traits in cup plant (Silphium perfoliatum L.). Open Journal of Genetics. 5. Pp. 71–82.
7. DeLong, C., Cruse, R., Wieneret, J. (2015). The Soil Degradation Paradox: Compromising Our Resources When We Need Them the Most. Sustainability. 7. Pp. 866–879.
8. Karlen, D.L., Rice, C.W. (2015). Soil Degradation: Will Humankind Ever Learn? Sustainability. 7. Pp. 12490–12501.
9. Bhattacharyya, R., Ghosh, B.N., Mishra, P.K., Mandal, B., Rao, C.S., Sarkar, D., Das, K., Anil, K.S., Lalitha, M., Hati, K.M., Franzluebbers, A.J. (2015). Soil Degradation in India: Challenges and Potential Solutions. Sustainability, 7. Pp. 3528–3570.
10. Young, A. (1999). Is there really spare land? Environment and Development Economics. 1. Pp. 3–18.
Iqtibos uchun:
M.Q. Eshmurodova1, N.M. Naraliyeva2 Tuproqlarni fitoremediatsiya qilishda Silphium perfoliatum L. o‘simligining agroekologik ahamiyati Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar – Scientific Bulletin. Series: Biological Research. 2026. 4(96). 33-40.