Allium pskemense (Amaryllidaceae, Allioideae)ning to'liq xloroplast genomi

19.01.2026 Научный вестник. Серия: Биологические исследования №4 65-69
Автор:

Yusupov Ziyoviddin Olimjon o'g'li

PhD, katta ilmiy xodim, O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Botanika instituti Molekulyar filogeniya va biogeografiya laboratoriyasi mudiri. E-mail: ziyo-nur87@mail.ru

Аннотация:
Allium turkumi (Amaryllidaceae oilasi) dunyo miqyosida muhim bo'lgan qishloq xo'jaligi ekinlarini o'z ichiga oladi. Xususan, piyoz (Allium cepa), sarimsoq (A. sativum), A. ampeloprasum va A. fistulosum global oziq-ovqat tizimida muhim rol o'ynaydi. Ular sabzavotchilikda katta iqtisodiy ahamiyatga ega. Shunga qaramay, ushbu guruhga kiruvchi ba'zi yovvoyi turlar hali to'liq o'rganilmagan. Ulardan biri A. pskemense O'zbekiston, Qirg'iziston va Qozog'istonning janubiy hududlarida tarqalgan, kam uchraydigan yovvoyi piyoz turi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda A. pskemense turining xloroplast (plastid) genomlari to'liq yig'ildi va annotatsiya qilindi. Tadqiqotning asosiy maqsadi A. pskemense turining boshqa Allium turlari, ayniqsa, Cepa bo'limiga kiruvchi madaniy turlar bilan evolyutsion aloqalarini aniqlashdan iborat. Ushbu ma'lumotlar kelajakdagi seleksiya ishlari va filogenetik tadqiqotlar uchun muhim asos bo'lib xizmat qiladi.
Литература:
1. Dierckxsens, N., Mardulyn, P., & Smits, G. (2017). NOVOPlasty: de novo assembly of organelle genomes from whole genome data. Nucleic Acids Research, 45(4), e18-e18.
2. Friesen, N., Fritsch, R.M., & Blattner, F.R. (2006). Phylogeny and new intrageneric classification of Allium (Alliaceae) based on nuclear ribosomal DNA ITS sequences. Aliso, 22. Pp. 372-395.
3. Kearse, M., Moir, R., Wilson, A., Stones-Havas, S., Cheung, M., Sturrock, S., ... & Drummond, A. (2012). Geneious Basic: an integrated and extendable desktop software platform for the organization and analysis of sequence data. Bioinformatics, 28(12). Pp. 1647-1649.
4. Khassanov, F.O. (2018). Taxonomical and ethnobotanical aspects of Allium species from Middle Asia with particular reference to subgenus Allium. In The Allium Genomes. Springer. Pp. 11-21.
5. Kik, C., Samoylov, A.M., Verbeek, W.H.J., & Van Raamsdonk, L.W.D. (1997). Mitochondrial DNA variation and crossability of leek (Allium porrum) and its wild relatives from the Allium ampeloprasum complex. Theoretical and Applied Genetics, 94. Pp. 465-471.
6. Allium (Amaryllidaceae: Allieae) based on nuclear ribosomal internal transcribed spacer and chloroplast rps16 sequences, focusing on the inclusion of species endemic to China. Annals of Botany, 106(5). Pp. 709-733.
7. Lohse, M., Drechsel, O., Kahlau, S., & Bock, R. (2013). OrganellarGenomeDRAW-a suite of tools for generating physical maps of plastid and mitochondrial genomes and visualizing expression data sets. Nucleic Acids Research, 41(W1), W575-W581.
8. Stamatakis, A. (2006). RAxML-VI-HPC: maximum likelihood-based phylogenetic analyses with thousands of taxa and mixed models. Bioinformatics, 22(21). Pp. 2688-2690.
9. Van Raamsdonk, L.W.D., Ensink, W., Van Heusden, A.W., Vrielink-van Ginkel, M., & Kik, C. (2003). Biodiversity assessment based on cpDNA and crossability analysis in selected species of Allium subgenus Rhizirideum. Theoretical and Applied Genetics, 107. Pp. 1048-1058.
10. Yusupov, Z., Deng, T., Volis, S., Khassanov, F., Makhmudjanov, D., Tojibaev, K., & Sun, H. (2021). Phylogenomics of Allium section Cepa (Amaryllidaceae) provides new insights on domestication of onion. Plant Diversity, 43(2). Pp. 102-110.
Для цитирования:
Ziyoviddin O. Yusupov ALLIUM PSKEMENSE (AMARYLLIDACEAE, ALLIOIDEAE)NING TO'LIQ XLOROPLAST GENOMI Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar - Scientific Bulletin. Series: Biological Research. 2025. 4(88). 65-69