Phlomoides Moench (Lamiaceae) turlarining morfologik belgilari va ularning diagnostik tahlili
Author:
G'ULOMOV Rustamjon Komiljon o'g'li
biologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), Namangan davlat universiteti Biologiya kafedrasi katta o'qituvchisi. Е-mail: gulomovr92@mail.ru
Abstract:
Farg'ona vodiysida tarqalgan Phlomoides turkumi turlarining 22 morfobelgilari asosida diagnostik tahlili amalga oshirildi. Bu Markaziy Osiyoda turning evolyutsion morfobelgilarini zamonaviy usullar asosida aniqlashga qaratilgan dastlabki urinishdir. Tadqiqot natijasida Phlomoides turkumining 26 turi va 1 ta tashqi guruhining (Phlomis hypoleuca Vved.) kladistik tahlilidan foydalangan holda 22 ta morfologik belgiga asoslangan daraxti yaratildi. Bootstrap qiymatlari nisbatan past ko'rsatkichda bo'lsa-da, turlarning morfologik belgilari asosida tuzilgan daraxt А.N.Sennikov, G.A.Lazkov (2013) tomonidan taklif etilgan natijalarga mos kelishi aniqlandi. Phlomoides urоdonta morfobelgilariga ko'ra Filipendula seksiyasiga mansubligi tasdiqlandi. Turlarning primitiv va progressiv morfobelgilari keltirildi va tahrirlandi. Olingan natijalarning ishonchliligini tekshirish maqsadida 22 ta morfologik belgi bo'yicha tuzilgan daraxtni alohida morfologik organlar – ildiz bo'g'zi barglari, gulkosacha, gulyonbargchalar shakli va gultoji rangi bo'yicha olingan filogenetik daraxtlar bilan kross-tahlil qilindi.
References:
1. Seyedi Z., Salmaki Y. Trichomes morphology and its signifiance in the systematics of Phlomoides (Lamiaceae; Lamioideae; Phlomideae) // Flora, 2015. – №213 – P. 40-48.
2. Zhao Yue, Jian-Cai Chi, Ya-Ping Chen, Cun-Zhu Liang, Turginov Т.О., Pulatov S.O., Rakhmatov A.A., Aromov T.B., Chun-Lei Xiang. Three new records of Lamiaceae from China and Uzbekistan // Phytotaxa, 2022. – №2 (531) – P. 111-119.
3. Salmaki Y., Zarre S., Ryding O., Lindqvist C., Schneunert A., Brauchler C. & Heubl G. Phylogeny of the tribe Phlomideae (Lamioideae: Lamiaceae) with special focus on Eremostachys and Phlomoides: New insights from nuclear and chloroplast sequences // Taxon, 2012. – №1(61). – P. 161-179.
4. Salmaki Y., Zarre S., Heubl G. The genus Phlomoides Moench (Lamiaceae; Lamioideae; Phlomideae) in Iran: an updated synopsis // Iran. J. Bot., 2012. – №18 – P. 207-219.
5. Khassanov F. Conspectus Florae Asiae Mediae. Vol. 11. Tashkent: Fan, 2015.
6. Lazkov G.A. Family Labiatae Juss. in flora of Kyrgyzstan. – Pocheon, Republic of Korea, 2016. – P. 176-215.
7. Флорa Тaджикиcтaнa. В 8 т. – Москва-Ленинград: изд.-во AН CCCР, 1986. – C. 174-208.
8. Tургинов O.T., Ғуломов Р.K. Ўзбекиcтон флорaсидa тaрқaлгaн Phlomoides Moench (Lamiaceae) турлaри // Ўзбекиcтон Миллий универcитети ҳaбaрлaри. – Тошкент, 2017. – №3/1. – Б. 36-41.
9. Ғуломов Р.К., Бaтошов A.Р. Ўзбекиcтон миллий гербaрий фондидa caқлaнaётгaн Phlomoides Moench туркуми турлaрининг тaҳлили (Фaрғонa водийcи миcолидa) // Нaмaнгaн дaвлaт универcитети илмий aхборотномacи, 2020. – Мaхcуc cон. – Б. 216-222.
10. Ғуломов Р.K. Фарғона водийсида тарқалган Phlomoides Moench туркуми (таксономияси, географияси, экологияси ва муҳофазаси): биол. фан. бўйича фалс. докт. дисс. – Тошкент, 2022. – 43 б.
2. Zhao Yue, Jian-Cai Chi, Ya-Ping Chen, Cun-Zhu Liang, Turginov Т.О., Pulatov S.O., Rakhmatov A.A., Aromov T.B., Chun-Lei Xiang. Three new records of Lamiaceae from China and Uzbekistan // Phytotaxa, 2022. – №2 (531) – P. 111-119.
3. Salmaki Y., Zarre S., Ryding O., Lindqvist C., Schneunert A., Brauchler C. & Heubl G. Phylogeny of the tribe Phlomideae (Lamioideae: Lamiaceae) with special focus on Eremostachys and Phlomoides: New insights from nuclear and chloroplast sequences // Taxon, 2012. – №1(61). – P. 161-179.
4. Salmaki Y., Zarre S., Heubl G. The genus Phlomoides Moench (Lamiaceae; Lamioideae; Phlomideae) in Iran: an updated synopsis // Iran. J. Bot., 2012. – №18 – P. 207-219.
5. Khassanov F. Conspectus Florae Asiae Mediae. Vol. 11. Tashkent: Fan, 2015.
6. Lazkov G.A. Family Labiatae Juss. in flora of Kyrgyzstan. – Pocheon, Republic of Korea, 2016. – P. 176-215.
7. Флорa Тaджикиcтaнa. В 8 т. – Москва-Ленинград: изд.-во AН CCCР, 1986. – C. 174-208.
8. Tургинов O.T., Ғуломов Р.K. Ўзбекиcтон флорaсидa тaрқaлгaн Phlomoides Moench (Lamiaceae) турлaри // Ўзбекиcтон Миллий универcитети ҳaбaрлaри. – Тошкент, 2017. – №3/1. – Б. 36-41.
9. Ғуломов Р.К., Бaтошов A.Р. Ўзбекиcтон миллий гербaрий фондидa caқлaнaётгaн Phlomoides Moench туркуми турлaрининг тaҳлили (Фaрғонa водийcи миcолидa) // Нaмaнгaн дaвлaт универcитети илмий aхборотномacи, 2020. – Мaхcуc cон. – Б. 216-222.
10. Ғуломов Р.K. Фарғона водийсида тарқалган Phlomoides Moench туркуми (таксономияси, географияси, экологияси ва муҳофазаси): биол. фан. бўйича фалс. докт. дисс. – Тошкент, 2022. – 43 б.
For citation:
Rustamjon K. Gulomov MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF PHLOMOIDES MOENCH (LAMIACEAE) SPECIES AND THEIR DIAGNOSTIC ANALYSIS Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar – Scientific Bulletin. Series: Biological Research. 2023. 4(72). 82-95.
UZ
RU
EN