Farg‘ona vodiysining Andijon viloyatida tarqalgan endemik turlar va ularni muhofaza qilish

15.04.2026 Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar №8
Muallif:

GʻAPPOROV Faxriddin Sharabiddinovich

Andijon davlat universiteti Ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi kafedrasi mustaqil tadqiqotchisi. E-mail: gapparovfaxriddin88@gmail.com

Annotatsiya:
zbekistonning eng muhim floristik hududlaridan
biri bo‘lib, noyob, endemik va ekologik jihatdan sezgir
o‘simlik turlarining boylik markazi sifatida xizmat
qiladi. Ushbu maqolada 2022–2025-yillar davomida
o‘tkazilgan keng ko‘lamli dala tadqiqotlari natijalari
keltirilgan. Tadqiqot davomida hududda o‘suvchi
405 ta o‘simlik turi tizimli ravishda aniqlanib, ularning
ekologik holati, geografik tarqalishi, populyatsiya
dinamikasi va tahdid darajalari har tomonlama
tahlil qilindi.
Kalit so'zlar:
Andijon viloyati IUCN mezonlari endemik turlar noyob turlar populyatsiya GeoCAT xavf darajasi.
Adabiyot:
1. Abakumov, E., Yuldashev, G., Mirzayev, U., Isagaliev, M., Sotiboldieva, G., Makhramhujaev, S., Nizamutdinov,
T. (2023). The current state of irrigated soils in the central Fergana desert under the effect of anthropogenic
factors. Geosciences. 13(3). P. 90.
2. Abduganiyev, O., Obidjonov, U., Mominova, S. (2022). Biological diversity and problems of its conservation
(on the example of the Ferghana Valley). Academic Research in Educational Sciences. 3(4). Pp.
1108–1114.
3. Abduraufovich, K.O. (2024). Geological processes in the Fergana Valley. Web of Scientists and Scholars:
Journal of Multidisciplinary Research. 2(11). Pp. 48–57.
4. Fazliddinov, F.G., Ibrokhimova, G.A., Usmonov, S.X., Kobilov, Kh.B. (2024). Endemic species under
potential threat in the Shahmardan area. International Journal of Science and Technology. 1(10). Pp. 55–66.
5. Hasanov, I.A., G‘ulomov, P.N., Qayumov, A.A. (2010). O‘zbekistonning tabiiy geografiyasi [Natural geography
of Uzbekistan]. Tashkent: University Press.
6. Karataev, K., Kadyrov, T. (2024). Istoriya rasseleniya i etnicheskogo sostava kyrgyzov na territorii sovremennogo
Uzbekistana (Andizhanskaya, Namanganskaya, Ferganskaya oblasti) [History of settlement and
ethnic composition of the Kyrgyz on the territory of modern Uzbekistan (Andijan, Namangan, Fergana regions)].
Qazaq tarixi. (2). Pp. 4–13.
7. Khamidov, A.A., Khamidov, F.A. (2022). Geoecological problems of the Fergana Valley. Academic Research
in Educational Sciences. 3(5). Pp. 354–360.
8. Kljuykov, E.V. (2020). An annotated checklist of the endemic Apiaceae of Uzbekistan. Phytotaxa. 455(2).
Pp. 70–94.
Iqtibos uchun:
GʻAPPOROV Faxriddin Sharabiddinovich ENDEMIC SPECIES OF THE FERGHANA VALLEY, DISTRIBUTED IN
THE ANDIZHAN REGION, AND THEIR PROTECTION Ilmiy xabarnoma. Seriya: Biologik tadqiqotlar – Scientific Bulletin. Series: Biological Research. 2025.
8(92). 13-27.